Để "Làng" xứng tầm quốc gia

(LV) - Ngày 19/9/2010, Kỷ niệm Đại lễ 1000 năm Thăng Long – Hà Nội, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Làng Văn hóa) đã khai trương, đưa vào hoạt động một phần Khu các làng dân tộc. Nơi đây đã và đang trở thành "Ngôi nhà chung" của cộng đồng 54 dân tộc Việt Nam - nơi gặp gỡ giao lưu, trao đổi văn hóa, sinh hoạt cộng đồng của đồng bào các dân tộc Việt Nam và thông qua các hoạt động sự kiện văn hóa nghệ thuật truyền thống, lễ hội, góp phần tăng cường hiểu biết lẫn nhau trong khối đại đoàn kết các dân tộc Việt Nam.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh vui cùng nhịp chiêng với đồng bào dân tộc Ê-đê tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phát triển văn hóa, bảo tồn gìn giữ và phát huy di sản văn hóa truyền thống của dân tộc, năm 2011 cùng với các sự kiện văn hóa được tổ chức tại Làng Văn hóa có sự hiện diện của 26 cộng đồng các dân tộc trên mọi miền đất nước đã hội tụ về đây trong vai trò chủ thể sáng tạo. Họ giới thiệu bản sắc văn hóa truyền thống của mình, tham gia các sự kiện văn hóa mừng Đảng mừng Xuân đón Tết cổ truyền của dân tộc và Kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước, đó là: Lễ phát động Tết trồng cây đời đời nhớ ơn Bác Hồ xuân Tân Mão 2011; Festival thanh thiếu niên các dân tộc Việt Nam (19/4); Lễ tiếp nhận đá chủ quyền Quần đảo Trường Sa do Quân chủng Hải quân trao tặng cho cộng đồng các dân tộc Việt Nam trưng bày tại Khu các làng dân tộc; Cuộc trình diễn trang phục truyền thống các dân tộc Việt Nam; Các cuộc giao lưu văn hóa văn nghệ với Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Hội đồng dân tộc của Quốc hội, Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội, Hội Di sản văn hóa Việt Nam... và du khách đã góp phần tôn vinh bản sắc văn hóa các dân tộc Việt Nam, giới thiệu, quảng bá nét văn hóa truyền thống của địa phương, dân tộc. Du khách đã thực sự bị cuốn hút vào các sinh hoạt cộng đồng, các hoạt động văn hóa, văn nghệ, dân ca, dân vũ, không khí của các lễ hội dân gian truyền thống, nét đẹp văn hóa các vùng miền, địa phương, dân tộc.

Ngày 15/9/2010, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch chung xây dựng Làng Văn hóa nhằm tạo môi trường đầu tư hấp dẫn và tạo cơ sở pháp lý để tiếp tục triển khai Quy hoạch chi tiết các khu chức năng. Đây chính là một bước cụ thể hóa mục tiêu: Xây dựng và phát triển Làng Văn hóa thành một trung tâm hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch mang tính quốc gia, nơi tập trung tái hiện, gìn giữ, phát huy và khai thác các di sản văn hóa truyền thống các dân tộc Việt Nam, đáp ứng yêu cầu tham quan, nghiên cứu tìm hiểu của nhân dân trong nước và khách quốc tế.

Dự án Làng Văn hóa có quy mô lớn, đa dạng, phong phú về nội dung hoạt động, rất nhiều việc phải làm, nhưng trước hết cần có sự quan tâm chỉ đạo, tạo điều kiện của Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương, đặc biệt là ưu tiên nguồn vốn đầu tư cho việc hoàn thiện Khu các làng dân tộc trong tổng thể cảnh quan, không gian văn hóa của 54 làng dân tộc.

Việc bảo tồn, gìn giữ phát huy các di sản văn hóa dân tộc trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện nay là công việc khó khăn. Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam cần phát huy tốt vai trò chủ thể và sáng tạo văn hóa, quản lý vận hành khai thác có hiệu quả công trình văn hóa mang dấu ấn Kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội là nhiệm vụ trọng tâm của "Làng" và để Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam thực sự là "Ngôi nhà chung" - điểm đến hấp dẫn của du khách.

Cùng với các hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch, việc khai thác, phát huy các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể thông qua môi trường sống của chủ thể văn hóa.Để chủ thể văn hóa tự giới thiệu về mình, thông qua sinh hoạt cộng đồng, trình diễn trang phục, giới thiệu nghề thủ công truyền thống, tạo điều kiện để du khách được trải nghiệm, giao lưu văn hóa văn nghệ, để Làng dân tộc thật sự sống động như vốn có mà không phải chỉ là những không gian kiến trúc, "cái nhà", "hiện vật" không hồn. Đây là việc làm khó, đòi hỏi các cấp lãnh đạo, cán bộ quản lý, vận hành, cán bộ nghiệp vụ và hướng dẫn viên phải nghiên cứu, tìm hiểu nghiêm túc, khoa học, để việc triển khai thực hiện có hiệu quả. Đồng thời, để chủ thể văn hóa tự giới thiệu về mình rất cần sự quan tâm của Chính phủ, các Bộ, ngành Trung ương và địa phương, đặc biệt là sự phối hợp của các Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch các tỉnh, thành phố nơi có đồng bào dân tộc với Ban Quản lý Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam.

Ban quản lý cần có kế hoạch ưu tiên đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật các công trình cảnh quan, không gian văn hóa và cơ sở vật chất dịch vụ nghỉ ngơi vui chơi giải trí phục vụ du khách tại Khu các làng dân tộc thuộc Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, đồng thời tăng cường công tác quảng bá xúc tiến đầu tư cho các khu chức năng sử dụng vốn ngoài ngân sách.

Chủ động nghiên cứu, hoàn thiện nội dung hoạt động tổng thể và cơ chế thực hiện các nội dung hoạt động tại Khu các làng dân tộc, chọn và giới thiệu sinh hoạt văn hóa dân gian đặc sắc của các cộng đồng dân tộc và tăng cường các hoạt động sự kiện văn hóa, tổ chức trò chơi dân gian, thể thao dân tộc, tổ chức trưng bày triển lãm, chiếu phim, tạo sân chơi cho du khách nhất là thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên…

Để giới thiệu cái hay, cái đẹp, giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng 54 dân tộc đòi hỏi cán bộ hướng dẫn tham quan không chỉ có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, mà phải có kiến thức hiểu biết về lịch sử, văn hóa, dân tộc, ngoại ngữ… đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của du khách, để Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam thực sự là ngôi nhà chung của 54 dân tộc Việt Nam giữa lòng Thủ đô Hà Nội, một điểm đến hấp dẫn về văn hóa, du lịch.

Phú Thọ