Đầu năm đi lễ cầu may

(LV) - Trong văn hóa tâm linh của người Việt, những ngày đầu xuân mọi người thường đến những nơi linh thiêng như Chùa, Đền, Phủ… lễ Thánh, lễ Phật vừa cầu mong một năm mới an lành, vừa đem lộc xuân đất trời về nhà.

Nét đẹp văn hóa tâm linh

Tết là thời điểm khởi đầu của một năm mới, trong tiết trời se se lạnh, trời lất phất mấy giọt mưa xuân, ta cảm nhận như đất trời giao hòa. Ngay từ thời khắc Giao thừa, sau khi làm lễ tiễn ông Đại vương hành khiển cũ và nghênh đón ông Đại vương hành khiển mới xuống làm nhiệm vụ cai quản hạ giới năm tới và lễ gia tiên xong, mọi người thường nô nức kéo nhau đến Đền, Chùa… để thắp một nén nhang cùng với tấm lòng thành kính tấu lên trời đất, xin đức Thánh, đức Phật phù trợ độ trì cho gia đình mình một năm mới được mạnh khoẻ, an lành, mọi công việc được suôn sẻ, may mắn, phát đạt và tràn đầy hạnh phúc.

Chẳng biết từ bao giờ, người Việt Nam có thói quen đi lễ vào những ngày đầu năm. Các Đền, Chùa đều đã thắp sẵn nén nhang, đèn cầy (nến), hoa tươi, oản quả… mở rộng cánh cửa để đón du khách đến lễ Phật, lễ Thánh. Tiếng chuông chùa ngân vang trong đêm xuân, hòa quyện giữa hơi sương sớm với mùi thơm của khói hương, giọng đọc kinh trầm lắng nhẹ nhàng đem đến cho con người những phút giây thật thanh thản, bình yên, thiêng liêng và tràn ngập xúc cảm. Đồng thời, đó như là một cách để làm tĩnh lòng, tĩnh tại và thư thái tâm hồn trước cuộc sống thường ngày còn nhiều bộn bề, hối hả.

Người Việt Nam ta xưa bản tính hiền lành, cần cù chịu khó, đi lễ đầu năm chỉ cầu mong cho mưa thuận gió hòa, vạn sự như ý, gia đình hòa thuận bình an. Đi lễ không phải là chỉ cầu xin tài lộc, may mắn cho riêng bản thân mình mà còn cầu khấn thần thánh phù trợ cho gia đình, nội tộc, con cháu được sum vầy, vui vẻ, bình an, hòa thuận, cầu mong cho đất nước được an vui thái bình, người người no ấm, hạnh phúc. Đó cũng là nét văn hóa và nhân văn của dân tộc Việt Nam.

Người xưa vẫn thường nói: "Thứ nhất là tu tại gia, thứ nhì tại chợ, thứ ba tại chùa". Lễ Phật đâu cứ phải đốt nhiều hương khói, vàng mã là được "chứng giám lòng thành", nếu như vậy người nghèo đâu có tiền để đến với cửa Phật. Cầu Phật là để cho cái tâm được an tịnh mà thôi, "Tâm xuất thì thần, phật biết". Khi lễ xong thường ai cũng muốn nán lại để xin "lộc" nhà chùa, chỉ là phẩm oản, một nhánh cây hay bông hoa… tượng trưng cho sự tươi tốt, dồi dào khỏe mạnh cũng cảm thấy vui lòng.

 

"Đền Chùa thì chỉ lễ Phật để cầu phúc, cầu bình an, sức khỏe cho bản thân và gia đình. Muốn cầu phúc thì phải tự tu "cái tâm", ăn ở hiền lành, giúp đỡ người nghèo khó, chứ phúc không phải thứ cầu là được, ai cầu cũng được". Hòa thượng Thích Thanh Tứ

Cần lưu giữ nét đẹp truyền thống

Đi lễ đầu năm là một nét văn hóa du xuân rất ý nghĩa trong đời sống tinh thần của người Việt. Nhiều người dân cho rằng, nét đẹp truyền thống này cần được bảo tồn và lưu giữ. Tuy nhiên bên cạnh nét đẹp văn hóa đó vẫn còn những cảnh tượng buồn khi phải chứng kiến, đó là ý thức cộng đồng của một số người đi hội, vào lễ đền, chùa chưa thật tốt nên đã phần nào làm giảm ý nghĩa của phong tục kể trên đi ít nhiều. Ở những chốn linh thiêng đó, vẫn còn có cảnh tượng chen lấn, xô đẩy không đẹp mắt, thắp quá nhiều hương và việc đốt quá nhiều vàng mã gây tốn kém, tình trạng lộn xộn khi đặt lễ phẩm dâng lên thần thánh, hiện tượng mê tín dị đoan, cờ bạc, ăn xin, các trò giải trí đội mác "trò chơi dân gian"… mọc lên tùy tiện trước khuôn viên một số đền, chùa cũng khiến những nơi này mất đi vẻ nghiêm trang thường ngày.

Một mùa xuân mới đã đến, mong rằng, mọi người trong dịp du xuân, trẩy hội, hành hương, lễ thần phật tại các Đền, Chùa hãy nêu cao ý thức cộng đồng hơn nữa để việc đi lễ đầu năm luôn là một nét đẹp văn hóa.

Đi lễ đầu xuân đã trở thành hơi thở của cuộc sống, là thói quen, nét đẹp của nền văn hóa Việt Nam, là nơi thể hiện ước mơ ngàn đời của người Việt Nam, cầu mong mưa thuận gió hòa, cầu mong một cuộc sống hạnh phúc, an vui, thái bình. Và mọi người tin rằng, đi lễ đầu xuân trở về tâm hồn sẽ thanh thản hơn, tràn đầy niềm tin và hi vọng một cuộc sống ngày mai sẽ tốt đẹp hơn.

Một số Đền, Chùa ở miền Bắc được nhiều người đến lễ dịp đầu xuân:

- Phủ Tây Hồ, Chùa Quán Sứ, chùa Trấn Quốc cầu phúc, cầu tài lộc. - Văn Miếu – Quốc Tử Giám cầu mong cháu con học hành giỏi giang, tài hiền giúp ích cho đời. - Chùa Hà - ngôi chùa thiêng cho những người cầu tình duyên. - Đền Trần (Nam Định) xin ấn để cầu tài, cầu lộc, vạn sự như ý. - Chùa Hương, Yên Tử - Hành hương về miền đất Phật, đất Thánh. - Đền Bà Chúa Kho để vay tiền hoặc xin "lộc rơi lộc vãi", cầu mong một năm mới an lạc, thịnh vượng và hạnh phúc.

 Phương Linh