Điều kỳ diệu từ Lô Hội

(LV)- Cây lô hội được biết đến với công dụng chữa bệnh và là phương thuốc “níu kéo” tuổi thanh xuân. Ngày nay, con người vẫn không ngừng khám phá những tác dụng của lô hội với cuộc sống.

Hành trình thế giới của “đấng hào kiệt”

Lô hội còn có tên là nha đam, du thông, tượng tỵ thảo, la vi hoa, long miệt thảo, lưỡi hổ... Tên quốc tế là Aloe Vera Linne. Đây là cây sống từ thời thượng cổ, khoảng 5.000 năm trước Công Nguyên (TCN). Người Ả rập ở vùng Trung Đông đã biết sử dụng cây lô hội phục vụ cuộc sống. Rồi từ Trung Đông, cây lô hội di thực sang các quốc gia Nam, Đông Á như Trung Quốc, Ấn Độ, Malayxia và các nước châu Mỹ la tinh: Mexico, Cuba…

Sau nhiều năm nghiên cứu, đến nay các nhà khoa học cho rằng: Cây lô hội có nguồn gốc từ Bắc Phi và Trung Đông, từ rất lâu nó đã được loài người sử dụng để làm thuốc. Người Ai Cập cổ đã dùng lá lô hội phối hợp với nhiều dược thảo khác nhau bào chế thành 12 phương thuốc chữa nhiều bệnh bên trong và bên ngoài.

Khoảng 400 năm TCN, lá lô hội khô và nhựa lô hội trở thành mặt hàng “ăn nên làm gia” của các thương nhân buôn bán từ Trung Đông sang châu Á. Với nhiều công dụng được lan truyền, từ đây lô hội được sử dụng rộng rãi khắp nơi trên thế giới, từ thời văn minh cổ đại, trong y học Hy Lạp - La Mã đến y học phương Đông và phương Tây sau này.

Theo truyền thuyết Ai Cập, nữ hoàng Cleopactre - người được tôn vinh là "nữ hoàng của sắc đẹp", một vẻ đẹp đã đi vào huyền thoại, không hề bị tàn phá bởi thời gian, được như vậy là nhờ bà đã sử dụng cây lô hội để tạo ra một làn da mịn màng, tươi tắn. Còn đại đế Hy Lạp Alexandra đã dùng cây lô hội để chữa vết thương cho binh lính của mình trong những cuộc viễn chinh. Những tính năng của cây lô hội (cây nha đam) dần dần đã được khắp nơi trên thế giới biết đến, từ thời văn minh cổ Ai Cập, Ba Tư, Hy Lạp, Ần Độ và Châu Phi.

Khoảng thế kỷ thứ 7 - 8, các thầy thuốc Trung Quốc dùng lô hội để chữa các bệnh sốt cao, co giật ở trẻ em cũng như dùng làm thuốc tẩy xổ. Vào thế kỷ 16 - 17, lô hội theo người Tây Ban Nha sang châu Mỹ. Cây trở nên phổ biến tại đảo Caribe, trung và nam Mỹ. Từ đây, vùng đất mới này lại trở thành nơi sản xuất lô hội chính để xuất khẩu sang châu Âu. Năm 1820, lô hội chính thức được công nhận trong Từ điển Dược phẩm Mỹ với tác dụng tẩy và bảo vệ da.

Cây lô hội có lịch sử tồn tại và phát triển ở khắp thế giới cũng bởi đặc tính dễ tìm, dễ trồng, đặc biệt là những tác dụng phong phú với cuộc sống… Vì vậy, từ lâu dân gian đã coi lô hội như một “đấng hào kiệt” mang lại hi vọng cho nhiều người với mong muốn được chữa bệnh, cải thiện sức khỏe, sắc đẹp.

Những tính năng kỳ diệu

Xa xưa, người Việt Nam đã biết sử dụng lô hội để nấu chè ăn để trị bệnh bao tử và giúp bộ phận tiêu hóa làm việc tốt, chữa bỏng. Nhờ tính năng thẩm thấu cao độ của lô hội là làm giãn nở mao mạch, tăng tốc độ sinh sản của tế bào. Do đó, nó được dùng để chữa bệnh về da, bệnh vẩy nến, tăng tiết bã nhờn của da, ban đỏ, chứng viêm da, vết bầm, gầu. Nó làm ấm da, làm dịu những chỗ đau, làm lành những vết cắt và những vết trầy xước và tổn thương da do bị lạnh cóng.

Lô hội hiệu quả trong việc chữa trị nám da. Tia cực tím trong ánh nắng mặt trời làm giảm mức độ miễn nhiễm của con người. Nếu dùng trực tiếp cây lô hội lên da, sự miễn nhiễm thông thường có thể được phục hội

Với người mắc bệnh tiểu đường, lô hội có khả năng kích thích chất insulin tiết ra từ tùy tạng, do đó làm giảm lượng đường glucose đến mức chấp nhận được. Do đó, kết hợp điều trị cùng lô hội, bệnh tiểu đường sẽ tiến triển tốt.

Trong thể thao, cây lô hội để trị bong gân cơ bắp, đạt kết quả giảm đau mau chóng gấp 2 lần. Bệnh nhân viêm khớp cũng được cho đắp cây lô hội, thấy có sự cải thiện và thuyên giảm. Với tính chất chống vi khuẩn và nấm, cây lô hội cũng ngăn cản phát triển của mụn giộp và nốt sởi. Nó trị được bệnh ngứa nhờ kìm hãm được phản ứng của chất histamin có trong mô động vật gây dị ứng, hoặc do côn trùng cắn, đốt.

Chất đông dính nhơm nhớp giống như máu của loài cây kỳ diệu này rất có ích trong việc điều trị các chứng rối loạn tiêu hóa, giải độc cho cơ thể... Thổ dân da đỏ Trung Mỹ và người Mehico vẫn dùng cây này để chữa bệnh, làm thuốc trường thọ và chất kích dục. Ở Java, chất đông của cây lô hội được vuốt lên tóc, xát vào da đầu để làm mượt tóc và kích thích tóc mọc đáng kể.

Người săn thú ở Congo (châu Phi) cũng dùng cây lô hội để làm giảm sự đổ mồ hôi, khử mùi khi đi săn. Họ chà xát chất này lên người nên ít bị con người phát hiện.

Các nhà nghiên cứu cho rằng, dùng nguyên lá và chế biến khô lạnh nguyên lá lô hội sẽ tốt hơn. Chế biến bằng nhiệt sẽ làm mất chất đường saccharides đa phân tử. Nên uống một lần từ 28 đến 56gr chất lô hội cô đặc mỗi ngày, để tăng cường hệ thống miễn nhiễm và cải thiện sự tiêu hóa. Để nguyên lá cũng có thể xay để ăn và dùng như thuốc đắp.

Ngày nay, những khám phá mới về tác dụng của lô hội đã được ứng dụng trong lĩnh vực thực phẩm, dược và mỹ phẩm. Việt Nam được xem là mảnh đất tốt để lô hội phát triển, đang được khuyến khích trồng ở nhiều vùng đất có điều kiện phù hợp. Trong tương lại không xa, cây lô hội có thể trở thành cây xóa nghèo cho nhiều nông dân với những giá trị to lớn mà lô hội mang lại.

Cách nhận biết cây lô hội

Lô hội lá màu xanh lục, không cuống, mọc sít nhau, dày, mâp mạp, hình 3 cạnh, mép dày, có răng cưa thô, có vị chua chát. Hoạt chất chủ yếu của lô hội là aloin, có tác dụng nhuận tẩy, chiếm tỷ lệ 16-20%. Cây cũng chứa tinh dầu màu vàng có mùi đặc biệt, nhựa chiếm tỷ lệ 12 - 13%, cũng có tác dụng tẩy

Theo y học cổ truyền, lô hội vị đắng, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, mát huyết, cầm máu, nhuận tràng; thường dùng chữa một số bệnh như đau đầu, chóng mặt, đại tiện bí, viêm dạ dày, tiêu hóa kém, viêm mũi, kinh bế, cam tích, kinh giản (co giật) ở trẻ em, đái tháo đường...

Cách chế "dịch lô hội" để làm đẹp

Chọn lá dày, cắt sát gốc, rửa sạch để khô, loại bỏ gai ở mép, cắt thành đoạn ngắn, xay hoặc giã nhỏ rồi lọc bỏ bã. "Dịch lô hội" tươi có tác dụng mạnh, đặc biệt phần màng xanh bên ngoài có chất kích thích da có thể gây ngứa. Những người có làn da quá mẫn cảm nên sắc lá lô hội rồi cô đặc lại, có tác dụng tương đối ôn hòa và có thể bảo quản trong tủ lạnh được lâu hơn.

Bạn có thể tự chế kem dưỡng với "dịch lô hội" bằng cách dùng lòng trắng trứng gà tươi đánh thành bọt, thêm 5 -10 giọt dịch lô hội vào đánh đều. Trước khi đi ngủ, rửa mặt sạch, dùng kem này bôi đều lên da mặt, sau khoảng 15 - 20 phút thì rửa sạch bằng nước ấm, rồi xoa nhẹ da mặt vài phút. Làm khoảng 2 - 3 lần/tuần. Cũng dùng loại kem tự chế trên bôi lên da đầu và tóc. Khoảng 10 - 15 phút sau gội sạch bằng nước ấm.

Minh Quế