Nên mới thêm việc xây dựng nông thôn

(LV) - Nông dân, nông nghiệp và nông thôn nước ta có được vai trò quan trọng, tầm vóc lớn lao như hôm nay, là kết quả của công cuộc đổi mới đất nước, chính sách của Đảng và Nhà nước, nỗ lực của nông dân và những người đang sống ở nông thôn.

Bước sang năm 2012, ngay từ đầu năm, công tác xây dựng nông thôn mới đã tới tấp tin vui. Nhiều Bộ, ngành đã tổ chức hội nghị tổng kết công tác này, bàn phương hướng, nhiệm vụ năm 2012 và các năm tiếp theo. Các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã có những ý kiến chỉ đạo đầy nhiệt tình, trách nhiệm, sâu sát về tam nông. Còn tại Diễn đàn kinh tế thế giới lần thứ 42 hôm 27 tháng 1 năm 2012 tại Davos (Thuỵ sỹ), khi họp chuyên đề bàn về việc triển khai sáng kiến “Tầm nhìn mới trong nông nghiệp”, Việt Nam đã được nêu lên như một điển hình xuất sắc cho việc thúc đẩy phát triển nông nghiệp ở các nước đang phát triển, khi triển khai rất hiệu quả hoạt động của 5 nhóm công tác gồm chè, cà phê, rau quả, thuỷ sản, nhóm ngạch hàng chung, thu được nhiều kết quả đáng khích lệ.

... sản phẩm đặc thù mang một tầm thiết yếu rất cao ấy là lương thực, không chỉ nuôi người trong nước mà còn nuôi nhân loại, góp phần bảo đảm an ninh lương thực trên toàn cầu....

Vấn đề xây dựng nông thôn mới ở Việt Nam sở dĩ rất được trong nước và thế giới quan tâm vì đây là hoạt động gắn liền một cách trực tiếp với sự sống và phát triển của hơn 70% dân số nước ta, đồng thời ảnh hưởng lớn đến đời sống dân cư thị thành. Đời sống ở nông thôn tốt đẹp sẽ làm đẹp thêm bộ mặt đất nước, là cơ sở quan trọng để đánh giá được mức sống nói chung và an sinh xã hội của dân nước ta. Đóng góp của nông thôn Việt Nam từ chỗ canh nông vi bản, nay cả nước đã có thêm nhiều ngành kinh tế lớn mạnh, song, kinh tế nông nghiệp vẫn đóng góp không nhỏ vào nền kinh tế chung của đất nước, nhất là sản phẩm đặc thù mang một tầm thiết yếu rất cao ấy là lương thực, không chỉ nuôi người trong nước mà còn nuôi nhân loại, góp phần bảo đảm an ninh lương thực trên toàn cầu. Nông dân, nông nghiệp và nông thôn nước ta có được vai trò quan trọng, tầm vóc lớn lao như hôm nay, là kết quả của công cuộc đổi mới đất nước, chính sách của Đảng và Nhà nước, nỗ lực của nông dân và những người đang sống ở nông thôn.

Tuy nhiên bộ mặt nông thôn sẽ còn mới hơn, tốt hơn nếu như có những chủ trương biện pháp mới hơn nữa trong công tác xây dựng nông thôn mới, vượt lên khỏi những yếu kém, bất cập. Trước hết là vấn đề đất đai. Đất trồng lúa đang chịu sức ép lớn của quá trình công nghiệp hoá, đô thị hoá, quỹ đất trồng lúa chỉ còn 4,1 triệu ha, ruộng đất dành cho lúa, màu lại mang tính manh mún với trên 70 triệu thửa đất. Trong khoảng 20 năm tới sẽ phải chuyển đổi tiếp từ 450- 500 nghìn ha đất trồng lúa sang thành đất xây dựng công nghiệp và đô thị, đường sá. Nếu muốn đến năm 2030 có được 46 - 49 triệu tấn lương thực, trong đó 43 - 44 triệu tấn là thóc, để đạt mức bình quân 350kg/ người/ năm cho 110/115 triệu dân thì phải có ít nhất 3,8 triệu ha đất trồng lúa, với hệ số sử dụng đất 1,95 và năng suất phải đạt 62 tạ thóc 1ha. Đây là một mục tiêu, kế hoạch rất quan trọng, cần thiết, song thực hiện được quả thật là không dễ. Mặt khác, để đáp ứng yêu cầu sản xuất lớn trong nông nghiệp, tái cơ cấu ngành này thì việc tích tụ ruộng đất là cần thiết, tất yếu với sản xuất nông nghiệp hàng hoá, quốc gia nào giải quyết tốt được tích tụ ruộng đất thì sẽ tiến hành công nghiệp hoá thành công. Song đề ra từ 10 năm nay, sự tiến hành tích tụ ruộng đất vẫn chưa đâu vào đâu vì e sợ, né tránh do quá đề phòng hậu quả xấu của sự thiếu thận trọng. Như có người sẽ bắt bí hộ nghèo mà mua đất giá rẻ, rồi còn giải quyết công ăn việc làm, dạy nghề như thế nào cho những người không còn ruộng cấy khi ruộng của họ đã bán hay cho thuê? Hình thức tích tụ ruộng đất để phát triển vượt bậc sản xuất nông nghiệp cũng hãy còn chưa ai nhất trí với ai giữa bán, mua, hay thuê đất.

Mặc dù vậy, thì việc bước đầu xây dựng các cánh đồng mẫu lớn cũng đã đem lại nhiều kết quả tốt cả về năng suất, sản lượng, lẫn tiết kiệm công sức và giảm phí tổn đầu tư. Một số tỉnh ở miền Nam đã tiến hành mô hình liên kết nhà nông với các nhà khoa học và các doanh nghiệp khi tiến hành sản xuất lúa theo mô hình cánh đồng mẫu lớn. Một số địa phương đã xuất hiện các công ty lập dự án đầu tư, bao tiêu sản phẩm, thu mua và chế biến gạo, cung cấp phân bón và nguyên liệu, hướng dẫn cho nông dân sản xuất theo quy trình kỹ thuật. Hiện nay đầu tư nước ngoài cho nông nghiệp ít vì đây là lĩnh vực nhiều rủi ro, đất đai lại còn ít, trong nửa cuối năm 2011 không có một dự án ODA nào. Thời gian qua, nguồn vốn FDI đầu tư cho nông nghiệp và nông thôn chiếm tỷ lệ rất thấp và có xu hướng giảm dần. Một số địa phương tiếp nhận vốn ODA nhưng triển khai vào sản xuất chưa hiệu quả do thiếu chuyên gia kỹ thuật, quản lý còn yếu kém. Để vốn đầu tư nước ngoài về nông thôn Việt Nam nhiều hơn, được biết, bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đặt mục tiêu cho năm 2012 là sẽ mở rộng sự tham gia của thành phần tư nhân, phi chính phủ và các đối tượng khác. Còn theo các chuyên gia kinh tế, muốn thu hút được nhiều vốn đầu tư nước ngoài vào nông nghiệp, nông thôn, cần thúc đẩy cơ chế ngành trong tiếp nhận thay vì cơ chế bộ như hiện nay, nâng cao hơn nữa vai trò của các địa phương trong đề xuất xây dựng và quản lý thực hiện ODA, với sự giúp đỡ của các bộ, bố trí đầy đủ và kịp thời vốn đối ứng từ nguồn ngân sách trung ương và địa phương, thu hút vốn đầu tư nước ngoài vào công nghệ sau thu hoạch như phơi sấy, xay sát, chế biến, xây dựng kho chứa nông sản.

HTSN (Theo ThanhtraVietnam)