"Người thầy của những con rối"
(LV) - "Người thầy của những con rối" một chương trình múa rối nước của các nghệ sỹ Việt Nam bất ngờ gây được tiếng vang trên đất Pháp. Họ xứng đáng là "Người thầy của những con rối" như tên gọi.
Dự án nghệ thuật "Người thầy của những con rối" của Nhà hát múa rối Quốc gia Việt Nam kết hợp với Hiệp hội Sân khấu thế giới, Nhà hát Quốc gia Bordeaux và Công ty INTERART đã biểu diễn thành công tại Pháp. Trở về nước gần dịp Tết Nguyên đán và tiếp tục chuẩn bị cho chuyến lưu diễn dài ngày "thông" Tết, những nghệ sỹ trên sân khấu nước mới có dịp nhìn lại chặng đường gần một năm khi thực hiện dự án này.
Hành trình đến nước Pháp
Trong một chuyến đến thăm Việt Nam, đạo diễn Dominique Pitoiset, Giám đốc Nhà hát Quốc đã bị nghệ thuật múa rối nước truyền thống cuốn hút. Ông đã ấp ủ dự định quay lại đây để thực hiện chương trình nghệ thuật có sự kết hợp kỹ thuật hiện đại và văn hóa Pháp với nghệ thuật múa rối truyền thống, các tích cổ của Việt Nam. Một dự án sẽ mang lại những điều bất ngờ với người Pháp.
Tháng 2/2011, đạo diễn Dominique Pitoiset đã sang Việt Nam cùng với e kíp gồm nhà sản xuất, đội ngũ kỹ thuật để trao đổi và hình thành ý tưởng, khảo sát sân khấu, con rối, bước đầu xây dựng kế hoạch của dự án nghệ thuật giữa hai nhà hát.
Tháng 5/2011, vở diễn bắt đầu được khởi động, đó là những ngày đầu tiên của đạo diễn người Pháp và các nghệ sỹ Việt Nam tại sân khấu Nhà hát múa rối Việt Nam thực sự được "khai phá" nhau. Họ cùng vượt qua rào cản về bất đồng ngôn ngữ, những khác biệt về văn hóa, những khó khăn trong việc thực hiện ý tưởng của đạo diễn vào nghệ thuật múa rối nước truyền thống… để tìm tòi và sáng tạo cùng tìm ra được cách thức làm việc phù hợp nhất.
Sau 2 tháng về lại Pháp để thiết kế, thi công bể nước, sân khấu và chuẩn bị âm thanh, ánh sáng, ê kíp phía Pháp quay trở lại Việt Nam để tiếp tục luyện tập với nghệ sỹ Việt Nam.
Những ngày hè ở Việt Nam, dưới cái nắng nóng của Hà Nội, đạo diễn Dominnique cùng các nghệ sỹ Việt Nam một lần nữa sáng tạo trên mặt nước không kể thời gian, công sức.
Trong quá trình làm việc với đạo diễn Dominique, những nghệ sỹ Việt Nam được biết đến một Dominique yêu mến Việt Nam, yêu nghệ thuật truyền thống Việt Nam đặc biệt là múa rối nước, ông đã tìm hiểu, sưu tầm văn học, nghệ thuật truyền thống Việt Nam, sau đó bàn bạc trao đổi với các nghệ sỹ Việt Nam để làm sao đưa được những hình ảnh câu thơ mà ông bắt gặp rồi lựa chọn vào sân khấu rối nước dưới góc nhìn của ông – một người Pháp nhưng rất Việt Nam và vở diễn bắt đầu hình thành trên sân khấu.
Sau 1 năm chuẩn bị với 4 lần sang Việt Nam của ê kíp phía Nhà hát Quốc gia Pháp, các nghệ sỹ múa rối Việt Nam đã có 15 ngày tập luyện tại Pháp. Theo đạo diễn Nguyễn Tiến Dũng – Phó Giám đốc Nhà hát múa rối Việt Nam, thời gian này, tinh thần giữa hai nhà hát được phát huy tối đa, tiếp tục đón nhận nhiều ý tưởng tốt và đã cho ra mắt sản phẩm nghệ thuật thành công hơn mong đợi.
Ấn tượng về vở diễn
|
Đoàn biểu diễn múa rối của Nhà hát gồm 10 người tham đã biểu diễn tới 30 buổi ở 8 thành phố trên khắp nước Pháp với khoảng 20.000 lượt khán giả xem. Tới đâu cũng được đón nhận sự cổ vũ nồng nhiệt của khán giả, đặc biệt là các em thiếu nhi. Múa rối nước Việt Nam đã thực sự gây ấn tượng với công chúng xứ sở rượu vang. Vở diễn sẽ tiếp tục công diễn tại Pháp trong hơn 2 tháng với 40 buổi diễn và kéo dài đến hết năm 2012. Không lâu nữa, công chúng Việt Nam cũng sẽ được thưởng thức chương trình nghệ thuật đặc sắc này.
|
Vở diễn với 14 cảnh sinh động, bắt đầu bằng không khí ồn ào náo nhiệt của phố xá Hà Nội với hàng nghìn chiếc xe máy - phương tiện giao thông của đại đa số người dân Việt Nam. Tiếp sau đó là cảnh thanh bình trên sông nước trong không gian núi non hùng vĩ, tiếng chim hót véo von, tiếng gió thì thầm... Giữa không gian êm ả, bỗng vút lên một giọng ca trong trẻo cùng tiếng gõ phách lách cách nhịp nhàng. Trên mặt nước những gợn sóng lăn tăn chợt sôi lên như bị khuấy đảo, một con rắn xuất hiện lướt trên mặt nước với cái đầu lắc lư và cặp mắt đảo điên rình rập...
Tiếp đến là hình ảnh cá vàng lóng lánh, rồng phun lửa, rùa dạo chơi, cảnh đồng áng người nông dân đi cấy, đi cày, ông lão đánh cá... trò diễn được nối tiếp nhau tạo nên hình ảnh vô cùng sinh động, hấp dẫn. Vở diễn được hỗ trợ bởi những tứ thơ đậm chất thiền triết phương Đông, thể hiện qua giọng ca và giai điệu rất lạ lẫm đối với khán giả Pháp. Người xem như lạc vào một không gian huyền ảo sương, khói, những khoảnh khắc "thần tiên" thiền thâm sâu thẳm của triết lý Á Đông.
Đạo diễn Nguyễn Tiến Dũng chia sẻ: Ngay trong đêm diễn đầu tiên, ngày 15/11/2011, tại Nhà hát Bordeaux vở diễn "Người thầy của những con rối" đã chật kín chỗ với 1.000 chỗ ngồi. Vở diễn đã nhận được sự cổ vũ, yêu thích, thán phục của khán giả với nghệ thuật rối nước độc đáo Việt Nam qua bàn tay của đạo diễn Dominique.
Đạo diễn Dominique đã chia sẻ: Chưa bao giờ bọn trẻ đi xem lại im lặng thưởng thức như thế này, chúng thực sự bị cuốn hút. Tôi thực sự đã được làm việc với các nghệ sỹ của một Nhà hát Quốc gia Việt Nam, những nghệ sỹ tài năng của nước. Vở diễn này là thành quả của hai nhà hát Việt Nam và Pháp. Nếu không có sự nhiệt tình đóng góp cùng sáng tạo vở diễn của các nghệ sỹ Việt Nam thì không có hiệu quả này.
Báo chí Pháp nói về "Người thầy của những con rối" như một câu chuyện thần tiên, đạo diễn Dominnique Pitoset muốn tri ân đến những người sáng tạo ra bộ môn nghệ thuật dân gian này, để nghệ thuật truyền thống không bị hoàn toàn biến mất hay bị lãng quên trong đời sống hiện đại và không bị lu mờ bởi những điều phù du.
Hoàng Anh