Lễ hội Đền Trần Thái Bình phục dựng nghi thức cổ

(LV) – Lễ hội Đền Trần, huyện Hưng Hà, Thái Bình diễn ra từ ngày 4 – 8/2/2012 (tức 13 đến 17 tháng Giêng năm Nhâm Thìn) với 66 đoàn rước. Nhiều nghi thức cổ sẽ được phục dựng tại Lễ hội năm nay.

Quần thể di tích Đền các vua Trần tại xã Tiến Đức, Hưng Hà, Thái Bình.

Đây là năm thứ 3, huyện Hưng Hà tổ chức Lễ hội Đền Trần với nhiều hoạt động, nghi thức truyền thống trang trọng, phù hợp với phong tục tập quán của địa phương và các quy định hướng dẫn của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Lễ hội được tổ chức vào ngày 13 tháng Giêng nhằm khẳng định, tôn vinh công lao dựng nước, giữ nước của nhà Trần trong lịch sử Việt Nam, giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Việc tổ chức Lễ hội cũng nhằm đáp ứng nhu cầu tâm linh của các tầng lớp nhân dân trong và ngoài huyện, để du khách biết đến mảnh đất “địa linh nhân kiệt” với triều đại nhà Trần hưng thịnh nhất và con người Thái Bình nói chung, huyện Hưng Hà nói riêng ngày nay.

Đền thờ Đức Trần Hoằng Nghị Đại Vương.

Lễ hội sẽ tổ chức tế mở cửa vào sáng ngày 04/02/2012 (tức ngày 13 tháng Giêng năm Nhâm Thìn). Chiều cùng ngày sẽ là Lễ rước thủy và rước bộ, rước chân nhang từ Đền các vua Trần (làng Tam Đường, xã Tiến Đức, huyện Hưng Hà) đến bến sông với 9 kiệu. Tiếp đó cả đoàn tập kết tại bờ song và rước kiệu phật xuống thuyền. Rước nước gồm 3 thuyền rồng được trang trí theo đúng nghi thức (mỗi thuyền có cờ thần, một cờ Trần to, tàn lọng), mỗi thuyền chọn cử 25 – 30 người. Lễ Khai mạc sẽ được chính thức diễn ra lúc 20h tại sân Đền các vua Trần với hoạt cảnh chèo đặc sắc “Đất thiêng dựng nghiệp Nhà Trần” do chính người dân ở các câu lạc bộ chèo trong toàn huyện biểu diễn. Lễ bái yết và dâng hương diễn ra ngay sau đó với sự tham dự của các đồng chí lãnh đạo Trung ương, các sở, ban, ngành của tỉnh, huyện, các đoàn thể của xã, thôn, các cụ cao tuổi trong huyện…

Lăng Thái sư Trần Thủ Độ.

Phần hội được tổ chức vào ngày 14 đến ngày 17 tháng Giêng với nhiều hoạt động truyền thống, đặc biệt là những trò thi thố, trò chơi dân gian cổ được phục dựng như: thi cỗ cá, thi vật cầu, thi gói bánh chưng, kéo co, thi pháo đất, thả diều, thi cờ biển… Ngoài ra, không thể thiếu các hoạt động giao lưu, liên hoan văn nghệ truyền thống, thể dục thể thao thu hút sự tham gia của đông đảo nhân dân địa phương.

Theo Ban tổ chức, các hoạt động truyền thống, phong tục cổ truyền đã có từ lâu đời và được tổ chức hàng năm vào ngày giỗ của Thái tổ Trần Thừa chứ không phải đến khi tổ chức Lễ hội Đền Trần mới có. Lễ hội Đền Trần của huyện Hưng Hà được xem như là liên hoan các hoạt động dân gian mà Ban tổ chức mong muốn từng bước khơi dậy và hoàn thiện để làm phong phú hơn các hoạt động dân gian của địa phương.

Ông Nguyễn Hồng Chuyên, Chủ tịch Huyện Hưng Hà (đứng) trả lời báo chí về công tác chuẩn bị Lễ hội Đền Trần Thái Bình.

Ông Nguyễn Hồng Chuyên, Phó Bí thư Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Hưng Hà khẳng định: Thông tin về việc Đền Trần Thái Bình phát ấn là hoàn toàn không có. Chúng tôi không xác định đó là ấn mà chỉ coi đó là một kỷ niệm khi du khách thập phương đến đây. Vì vậy, sẽ không có chuyện phát ấn hay bán ấn đền Trần Thái Bình. Lễ hội được tổ chức như mọi năm và mang ý nghĩa lớn về mảnh đất dựng nghiệp của địa phương, của người dân, do đó Ban tổ chức luôn sẵn sàng chuẩn bị, tạo mọi điều kiện tốt nhất để đón tiếp du khách đến với Đền Trần, để nơi đây thực sự là địa chỉ văn hóa tâm linh được du khách trên mọi miền đất nước hướng về.

Lễ hội Đền Trần có sự tham gia đóng góp không nhỏ của người dân cả về công và của. Trong đó, phải kể đến nghệ nhân, Anh hùng Lao động Trần Văn Sen (Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Hương Sen) là Tộc trưởng – Hậu duệ Đức tổ Trần Hoằng Nghị Đại Vương đã có công trong việc khôi phục lại nghề dệt truyền thống, giúp người dân làng Mẹo trở thành “Làng tỷ phú” được nhiều người biết đến. Ông cũng đã đóng góp, xây dựng nên quần thể Đền thờ Đức tổ Trần Hoằng Nghị Đại Vương trên diện tích 5 ha. Ông là niềm tự hào, tấm gương để con cháu họ Trần noi gương, phấn đấu.

Nghệ nhân, Anh hùng Lao động Trần Văn Sen (Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc Công ty Hương Sen) là Tộc trưởng – Hậu duệ Đức tổ Trần Hoằng Nghị Đại Vương

Ban tổ chức cho biết, năm 2011, Đền Trần Thái Bình đã đón 15 vạn người. Dự kiến năm 2012, địa phương sẽ đón khoảng 20 – 30 vạn du khách về dự Lễ. Kinh phí tổ chức Lễ hội cũng như trùng tu, xây dựng Đền Trần và các Lăng mộ nhà Trần đều do người dân đóng góp là chủ yếu. Ban tổ chức đã chuẩn bị phương án phân luồng giao thông để đảm bảo cho người dân đi lại thuận tiện, đồng thời quy định thống nhất một giá trông giữ xe, đảm bảo an ninh trật tự và an toàn cho du khách.

Theo thống kê, hiện Hưng Hà có tới 522 di tích lịch sử các cấp, trong đó có 24 di tích lịch sử cấp quốc gia. Quần thể di tích nhà Trần đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (trước đây là Bộ Văn hóa Thông tin) quyết định công nhận là quần thể di tích cấp quốc gia vào những năm 80 của thế kỷ trước. Nơi đây còn ghi nhiều di tích lịch sử nhà Trần, trong đó có 3 di tích lớn nhất là Đền thờ các vua Trần, Đền thờ Đức Trần Hoằng Nghị Đại Vương, Lăng mộ Trần Thủ Độ và Trần Thị Dung - nơi đặt mộ tổ, các vua, hoàng hậu và công chúa Nhà Trần. Các nhà sử học đã xác định Hưng Hà ngày nay là đất phát tích, khởi nghiệp của nhà Trần cách đây hơn 700 năm, được coi là mảnh đất Long Hưng – Ngự Thiên.

Từ năm 1999, dự án đầu tư quy hoạch, tu bổ và tôn tạo di tích đền thờ và lăng mộ các vua Trần đã được phê duyệt. Trên diện tích 24,5ha, đền thờ các vua Trần đã được xây dựng công phu, uy nghi bề thế toạ lạc trên nền phế tích giữa trung tâm xã Tiến Đức với các hạng mục đã hoàn thành là toà hậu cung, bái đường, tả vu, hữu vu, nghi môn, đài hoá vàng, ba ngôi mộ các vua Trần và một số công trình kiến trúc liên quan.

Thu Lê